مسائل شرعی شهرستان بافت

مسائل شرعی و فرهنگی شهرستان بافت

احکام نذر
نویسنده : محمد ابراهیم پور - ساعت ۱٠:۳٤ ‎ق.ظ روز ۱٢ اردیبهشت ۱۳٩٠
 

احکام نذر و عهد

مسأله 3126: نذر یعنى انسان، بر خود واجب کند کار خیرى را براى خدا بجا آورد. یا کارى که نکردن آن بهتر است براى خدا ترک نماید.

مسأله 3127: در نذر باید صیغه خوانده شود یعنى آنچه را که نذر کرده همراه نام خدا به زبان جارى کند و لازم نیست به عربى بخوانند، پس اگر بگوید: چنانچه بیمارى من خوب شود، بر من است که براى خدا ده تومان به فقیر بدهم، نذر او صحیح است.

مسأله 3128: نذر کننده باید بالغ و عاقل باشد و با اختیار و قصد خود نذر کند، بنابراین نذر کسى که او را مجبور کرده اند، یا بر اثر عصبانى شدن بى اختیار نذر کرده صحیح نیست.

مسأله 3129: سفیهى که مال خود را در کارهاى بیهوده صرف مى کند، اگر مثلا نذر کند، چیزى به فقیر بدهد، صحیح نیست.

مسأله 3130: اگر شوهر از نذر کردن زن جلوگیرى نماید، زن نمى تواند نذر کند و اگر با جلوگیرى شوهر، نذر کند نذر او باطل است گرچه در صورت عدم منافات حقّ شرعى زوج یا نذر زن در مال خود مسأله بنابر احتیاط است.



مسأله 3131: اگر زن با اجازه شوهر نذر کند، شوهرش نمى تواند نذر او را برهم بزند، یا او را از عمل کردن به نذر باز دارد.

مسأله 3132: اگر فرزند با اجازه پدر نذر کند، باید به آن نذر عمل نماید. بلکه اگر بدون اجازه او نذر کند، بنابر احتیاط عمل کردن به آن نذر واجب است مگر پدر نذر او را باز کند و همچنین اگر شوهر نذر زن را باز کند.

مسأله 3133: انسان مى تواند کارى را نذر کند که انجام آن، برایش ممکن باشد، بنابراین کسى که نمى تواند پیاده به کربلاى معلاّ برود، اگر نذر کند پیاده برود، نذر او صحیح نیست.

مسأله 3134: اگر نذر کند که کار حرام یا مکروهى انجام دهد، یا کار واجب یا مستحبى را ترک کند، نذر او صحیح نیست.

مسأله 3135: اگر نذر کند کار مباحى را انجام دهد یا ترک نماید، چنانچه شرعاً بجا آوردن آن و ترکش از هر جهت مساوى باشد، نذر او صحیح نیست. و اگر انجام آن از جهتى بهتر باشد و انسان به قصد همان جهت نذر کند، مثلا نذر کند غذایى بخورد که براى عبادت نیرو بگیرد، نذر او صحیح است. و نیز اگر ترک آن از جهتى بهتر باشد و انسان براى همان جهت نذر کند آن را ترک نماید، مثلا براى اینکه دخانیات مضرّ است نذر کند آن را استعمال نکند، نذر او صحیح مى باشد.

مسأله 3136: اگر نذر کند نماز واجب خود را در جایى، بخواند که بخودى خود، ثواب نماز در آنجا زیاد نیست، مثلا نذر کند نماز را در اطاق بخواند، چنانچه نماز خواندن در آنجا از جهتى بهتر باشد، مثلا بر اثر خلوت بودن، انسان حضور قلب پیدا مى کند، نذر او صحیح است.

مسأله 3137: اگر نذر کند عملى را انجام دهد، باید همان طور که نذر کرده بجا آورد، پس اگر نذر کند روز اوّل ماه صدقه بدهد، یا روزه بگیرد و یا نماز اوّل ماه بخواند، چنانچه قبل از آن روز و یا بعد از آن بجا آورد، کفایت نمى کند. و نیز اگر نذر کند وقتى بیمار او خوب شد صدقه بدهد، چنانچه پیش از آنکه خوب شود، صدقه بدهد کافى نیست.

مسأله 3138: اگر نذر کند روزه بگیرد، ولى وقت و مقدار آن را معیّن نکند، چنانچه یک روز روزه بگیرد، کافى است. و اگر نذر کند نماز بخواند و مقدار و خصوصیّات آن را معیّن نکند، اگر یک نماز دو رکعتى بخواند، کفایت مى کند و اگر نذر کند صدقه بدهد و جنس و مقدار آن را معیّن نکند، اگر چیزى بدهد که بگویند صدقه داده، به نذر خود عمل کرده است و اگر نذر کند، کارى براى خدا بجا آورد، در صورتى که یک نماز بخواند یا یک روز روزه بگیرد یا چیزى صدقه بدهد، نذر خود را انجام داده است.

مسأله 3139: اگر نذر کند روز معیّنى روزه بگیرد، باید همان روز روزه بگیرد و سفر در آن روز مشکل است و اگر بر اثر مسافرت روزه نگیرد، بنابر احتیاط باید گذشته از قضاى آن روز، کفّاره نیز بدهد یعنى بنابر احتیاط، یک برده آزاد کند، یا به شصت فقیر طعام دهد و یا دو ماه پى در پى روزه بگیرد، ولى اگر ناچار شود مسافرت کند، یا عذر دیگرى مانند بیمارى یا حیض براى او پیش آید، قضاى تنها کافى است.

مسأله 3140: اگر انسان از روى اختیار به نذر خود عمل نکند، باید به مقدارى که در مسأله پیش گفته شد، کفّاره بدهد.

مسأله 3141: اگر نذر کند تا وقت معیّنى، عملى را ترک کند، بعد از گذشتن آن وقت، مى تواند آن عمل را بجا آورد و اگر پیش از گذشتن وقت، از روى فراموشى یا ناچارى انجام دهد، چیزى بر او واجب نیست، ولى باز هم لازم است که تا آن وقت، آن عمل را بجا نیاورد و چنانچه پیش از رسیدن آن وقت، بدون عذر آن عمل را انجام دهد، باید کفّاره بدهد.

مسأله 3142: کسى که نذر کرده عملى را ترک کند و وقتى براى آن معیّن نکرده است، اگر از روى فراموشى، یا ناچارى و یا ندانستن، آن عمل را انجام دهد، کفّاره بر او واجب نیست، ولى بعداً هر وقت از روى اختیار آن را بجا آورد، بنابر احتیاط باید کفّاره بدهد.

مسأله 3143: اگر نذر کند در هر هفته، روز معیّنى، مثلا روز جمعه روزه بگیرد، چنانچه یکى از جمعه ها، عید فطر یا عید قربان باشد یا در روز جمعه، عذر دیگرى مانند حیض براى او پیدا شود، باید آن روز را روزه نگیرد و بنابر احتیاط قضاى آن را بجا آورد.

مسأله 3144: اگر نذر کند مقدار معیّنى صدقه بدهد، چنانچه پیش از دادن صدقه بمیرد، باید آن مقدار را از مال او صدقه بدهند.

مسأله 3145: اگر نذر کند به فقیر معیّنى صدقه بدهد، نمى تواند آن را به فقیر دیگرى بپردازد و اگر آن فقیر بمیرد، بنابر احتیاط واجب به ورثه او بدهد.

مسأله 3146: اگر نذر کند به زیارت یکى از امامان معصوم(علیه السلام) مثلا به زیارت حضرت امام حسین(علیه السلام) مشرّف شود، چنانچه به زیارت امام دیگرى برود، کافى نیست. و اگر بر اثر عذرى نتواند آن امام را زیارت کند، چیزى بر او واجب نیست.

مسأله 3147: کسى که نذر کرده زیارت برود ولى غسل زیارت و نماز آن را نذر نکرده باشد، لازم نیست آنها را بجا آورد.

مسأله 3148: اگر براى حرم یکى از امامان معصوم(علیه السلام) یا امام زادگان، چیزى نذر کند، باید آن را در تعمیر، روشنایى، فرش حرم و مانند آن مصرف کند، یا به زائران و یا خادمان حرم بدهد.

مسأله 3149: اگر براى خود امام(علیه السلام) چیزى نذر کند، چنانچه مصرف معیّنى را قصد کرده، باید براى همان مصرف کند و اگر مصرف معیّنى را قصد نکرده، باید به فقرا و زوّار بدهد، یا مسجد و مانند آن بسازد و ثواب آن را هدیه آن امام(علیه السلام) نماید و همچنین است اگر چیزى را براى امامزاده اى نذر کند.

مسأله 3150: گوسفندى که براى صدقه یا براى یکى از امامان(علیه السلام) نذر کرده اند، اگر پیش از آنکه به مصرف نذر برسد شیر بدهد یا بچّه بیاورد، مال کسى است که نذر کرده، ولى پشم گوسفند و مقدارى که چاق مى شود جزو نذر است.

مسأله 3151: هرگاه نذر کند اگر بیمار او خوب شود یا مسافر او بیاید، عملى را انجام دهد، چنانچه معلوم شود پیش از نذر کردن، بیمار خوب شده، یا مسافر آمده است، عمل به نذر لازم نیست.

مسأله 3152: اگر پدر یا مادر نذر کند دختر خود را، به سیّد شوهر دهد، بعد از آنکه دختر به سنّ تکلیف رسید، اختیار با خود اوست و نذر آنان اعتبارى ندارد.

مسأله 3153: هرگاه با خدا عهد کند اگر به حاجت شرعى خود برسد، کار خیرى را انجام دهد، بعد از آنکه حاجتش برآورده شد، باید آن کار را انجام دهد و نیز اگر بدون آنکه حاجتى داشته باشد، عهد کند عمل خیرى انجام دهد، آن عمل بر او واجب مى شود.

مسأله 3154: در عهد نیز مانند نذر باید صیغه خوانده شود با همان کیفیتى که در نذر گفته شد و نیز کارى که عهد مى کند آن را انجام دهد، باید یا عبادت باشد مانند نماز واجب و مستحب، یا کارى باشد که انجام آن بهتر از ترکش است.

مسأله 3155: اگر به عهد خود عمل نکند، باید کفّاره بدهد، یعنى بنابر احتیاط شصت فقیر را سیر کند، یا دو ماه روزه بگیرد و یا یک برده آزاد کند.