برخی آداب اسلامی در ذبح حیوانات

ـ نهی از جدا کردن بچه حیوان از مادرش
در اکثر این روایات و دستورها رعایت حقوق حیوانات به خوبی دیده می‌شود؛ از جمله:
الف‌ـ صید یا ذبح حیوان در شب: در کتب فقهی صید حیوانات وحشی و پرندگان یا ذبح حیوانات در شب مکروه اعلام شده است، مگر هنگامی که ضرورت اقتضا کند (طوسی, 1343, ج 2, ص 594). شاید فلسفه کراهت که در آیات متعددی از قرآن هم بیان شده، این باشد که خداوند شب را مایه آرامش و استراحت قرار داده است، لذا به هم خوردن آسایش و آرامش هیچ موجودی حتی حیوانات در شب روا نخواهد بود.
ب ـ وسیله صید: در مورد وسیله صید و ذبح نیز دستورهایی هم چون برنده بودن وسیله (برای آزار ندیدن حیوان)، نهی از قطع و بریدن و مثله کردن اندامی از حیوان قبل از ذبح، متناسب بودن وسیله صید با شکار و... دیده می‌شود. از جمله اینکه ذبح کردن باید با وسیله آهنی تیز باشد و گرنه جایز نیست مگر در هنگام ضرورت که آن هم باید سعی شود وسیله حتی الامکان تیز و برنده باشد (حر عاملی، 1403ه‍، ج 8، ص 361).
احادیث و روایاتی در نهی از کشتن بیهوده حیوانات نقل شده که به برخی از آنها اشاره می‌شود:
من قتل عصفـوراً بغیر حق سـأله الله عنه یوم القیامه؛ «کسی که گنجشکی را به غیر حق بکشد، خداوند روز قیامت از او سؤال خواهد کرد» (همو).
عن النبی صلی الله علیه و آله انه نهی عن قتل کل ذی روح الا ان یوذی؛ «از رسول نقل شده که ایشان نهی می‌فرمودند از قتل هر موجودی که روح دارد مگر آنکه جوازی برای آن کار باشد» (نائینی، 1378، ش 26، ص 47).
همچنین از پیامبر (ع)نقل شده که فرمود «در شبی که به معراج رفته بودم بر آتش جهنم گذری داشتم. زنی را در حال عذاب دیدم. از علت عذاب پرسیدم. گفته شد گربه‌ای را بسته بود و آب و غذایش نمی‌داد و اجازه استفاده از خس و ‌خاشاک زمین را هم به او نمی‌داد تا گربه به هلاکت رسید. پس خدا به واسطه آن عمل ناشایست عذابش می‌کند».

برای آگاهی بیشتر ر. ک: نائینی، علیرضا، ربانی، محمد، «حقوق حیوانات از دیدگاه قرآن و احادیث»، فصلنامه دانشور، سال هفتم، تهران، دانشگاه شاهد، 1378
شهیدی، سید جعفر، ترجمه نهج البلاغه، تهران، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ هفتم، 1374
طوسی، محمد، النهایه فی مجرد الفقه و الفتاوی، تهران، دانشگاه تهران،1343
فریدونی، حسین، بررسی حقوق حیوانات در اسلام و قوانین روز، پایان نامه دکترای دانشگاه تهران، بی تا
فلسفی، محمد تقی، گفتار فلسفی اخلاق از نظر همزیستی و ارزش‌های انسانی، هیأت نشر معارف اسلامی،1397

از طرف دیگرعالم طبیعت دار تزاحم است و موجودات زنده در آن از همدیگر ارتزاق می کنند. حیوانات گوشت خوار مثل شیر و ببر از حیوانات گیاهخوار چون آهو و میش تغذیه می کنند. گیاهخواران نیز نیروی حیاتی خویش را از گیاهان زنده تأمین می کنند. انسان نیز از این قاعده مستثنی نیست. انسان هم محتاج گیاهان است هم محتاج حیوانات.
پزشکان تأیید می کنند که انسان با ترک خوردن گوشت جسما و روحا دچار بیماری می شود. در روایات اهل بیت(ع) نیز توصیه شده است به خوردن گوشت و نهی شده است از خوردن زیاد آن. پیامبر(ص) فرمودند: «هر کس چهل روز (پشت سر هم) گوشت بخورد سنگ دل می شود.» و علی(ع) فرمودند: «شکم هایتان را گورستان جانوران نکنید.» و امام صادق(ع) فرمودند: «در هر هفته یک بار گوشت بخورید و خود و فرزندانتان را بدان عادت ندهید، زیرا موجب اعتیادی همچون اعتیاد به شراب می گردد. نیز آنان را بیش از چهل روز از گوشت محروم نکنید چرا که آنان را بد خوی می کند.» پیامبر(ص) فرمودند: «هر کس بر او چهل روز بگذرد و گوشت نخورد، باید با امید به خدا قرض کند و گوشت بخورد.» (یعنی اگر پول ندارد قرض کند و گوشت بخورد.) (دانش نامه احادیث پزشکی، محمدی ری شهری، صص 117-133)
بنابراین اگر در اسلام به خوردن گوشت توصیه شده است به خاطر این است که ترک آن موجب زیان است و البته از زیاده روی در خوردن گوت نیز نهی شده است باز به خاطر مضرات آن.
اگر حکیمانه و با عقل ناب و به دور از تأثیر عاطفه به طبیعت بنگریم خواهیم دید که این امور لازمه نظام مادی هستند. موجودات زنده در طبیعت محکوم به مرگند و هیچ موجود زنده ای تا ابد زنده نمی ماند. لیکن در برابر برخی از دیگر گونه های مردن بریده شدن سر راحت تر است چرا که گوسفندن با دیدن چاقو نمی ترسد و تا گلویش بریده نشده است از مرگ خود آگاه نمی شود.بنابراین با ذبح عذاب مضاعفی بر حیوان وارد نمی شود تا خلاف رحمت باشد و حیوان همان عذابی را تحمل می کند که بدون شک روزی تحمل خواهد کرد چرا که هر حیوانی روزی باید بمیرد ،وناچار دردی را تحمل می کند.

/ 2 نظر / 72 بازدید
امید

بسم الله الرحمن الرحیم با سلام و احترام مطالب جالبی بود اما از کجا می دونین گوسفند با دیدن چاقو نمی ترسه؟منظورم اینه که مدرکش چیه؟ یه سوال دیگه: من هم می دانم حیوانات را نباید جلوی نگاه های یکدیگر کشت اما...اما دلم گرفت وقتی دیدم این مردم که شاید اکثریت هم باشند روز عید قربان گله ای را گوشه ای جمع کردند و یکی یکی جدایشان می کنند و ذبح که چه بگویم تا آخرین مراحل به اصطلاح تمیز کردن را جلوی چشم هم نوعانشان انجام دادند...باور کنید دیدم گوسفندی را که بالای سر لاشه ای بود و این حیوان خود بهتر فهمیده چه قرار است پیش بیاید باز هم می گویید نمی فهمند؟راستش حتما خودتان وضعیت کشتارگاه ها را می دانید باز هم می گویید نمی فهمند؟هر وقت یاد این ها می افتم از خوردن گوشتی که در بشقابم هست پشیمان می شوم...من با اصل قضیه مشکلی ندارم با شیوه اش مانده ام که چه کنم؟شما چه می گویید؟ به امید سربلندی اسلام و ایرانمان خدانگه دار

علی

سلام از اطلاعات مفیدتون ممنون